صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۸۰٬۴۰۷ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

داعی کبیر از سادات حسنی زادهٔ نیمهٔ نخست قرن سوم هجری قمری اهل مدینه بود که از حجاز به ری کوچ کرد. وی پس از درخواست اهالی طبرستان در سال ۲۵۰ هجری قمری قیامی را در این منطقه رهبری نمود که موجب بنیان نهادن حکومت علویان طبرستان گشت. وی پس از چندین نبرد علیه طاهریان توانست بر سراسر کوهستان و دشت‌های طبرستان مسلط شود، پس از آن نیز در جنگ‌هایی با عباسیان و صفاریان مواجه شد. حکمرانی تحکم‌آمیز طاهریان از یک سو و سکنی گزیدن عوامل علوی در منطقه طبرستان منجر به قیامی به هواداری از حسن بن زید در ۲۵۰ قمری شد. بخشی از مردم طبرستان او را حاکم اعلام کردند و او توانست به هم‌پیمانی با «وهسودان بن جستان دیلمی» دست یابد. در میان نبردهایی که رخ داد، حسن بن زید سه بار توسط مهاجمان از طبرستان اخراج شد، نخستین‌بار در سال ۲۵۱ قمری در پی حمله‌ای از سلیمان طاهری، سپس در سال ۲۵۵ قمری توسط مفلح، سردار عباسی و آخرین‌بار در سال ۲۶۰ قمری توسط یعقوب لیث صفاری. داعی هربار در کوه‌های غیرقابل دسترسی دیلمیان پناه می‌گرفت و با حمایت آنان، به زودی قلمروش را بازمی‌یافت. وی همچنین قلمرو طبرستان را گسترش داد. گرگان را در سال ۲۵۳ قمری فتح کرد. سپس چندین‌بار این شهر دست به دست شد ولی نهایتاً، کاملاً تحت حکومت او درآمد. وی به سوی البرز جنوبی نیز تاخت و ری، قزوین، زنجان، و قومس را تصرف نمود.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… پس از سقوط قسطنطنیه طی جنگ صلیبی چهارم و سقوط امپراتوری بیزانس، بالدوین فلاندرز با عنوان امپراتور لاتین قسطنطنیه به شیوه و سنت امپراتوران بیزانس تاج‌گذاری کرد؟ (در تصویر)
… برخلاف امپرسیونیست‌ها که اهل دورهمی، کار جمعی و شادی بودند، نقاشان اولیهٔ جنبش پست‌امپرسیونیسم افرادی غالباً منزوی و ساکن نواحی دورافتاده بودند؟
… سرود آلمانی‌ها ترانه‌ای است که در زمان آلمان نازی، بند نخست آن و پس از جنگ جهانی دوم، بند سوم آن به سرود ملی کشور آلمان تبدیل شد؟
… حدود یک‌هفتم از شعرهایی که نیما یوشیج سرود، در کتاب روجا و به زبان مازندرانی است؟
… طبق روایتی، حسن صباح و خواجه نظام‌الملک و عمر خیام سه یار دبستانی بودند که در کودکی با یکدیگر پیمان دوستی بستند؟
… زیگموند فروید بخش مفتش اعظم را یکی از قله‌های ادبیات جهان می‌دانست؟
… کنت‌نشین ادسا، نخستین دولت صلیبی بود که در شرق رود فرات و خارج از برنامهٔ اصلی صلیبیون طی نخستین جنگ صلیبی شکل گرفت؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۳۱ تیر ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۸۰٬۴۰۷ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

کیکو فوجیموری

جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ با قهرمانی اسپانیا در فینال مقابل آرژانتین به پایان رسید.
آتش‌سوزی گسترده در جنوب اسپانیا با بر جای گذاشتن ۱۳ کشته، ۹ زخمی و ۲۳ مفقود، به مرگبارترین آتش‌سوزی تاریخ منطقه اندلس تبدیل شد.
در پی مجموعه‌ای هماهنگ از حملات شبه‌نظامیان در نقاطی از ایالت بلوچستان پاکستان، دست کم ۴۲ نفر کشته شدند.
کمیته بین‌المللی المپیک تعلیق کمیته المپیک روسیه را موقتاً لغو کرد.
کیکو فوجیموری (در تصویر) به عنوان رئیس‌جمهور پرو انتخاب شد.
موج گرما در اروپا منجر به مرگ بیش از ده هزار نفر شده است.

یادبودها

امروز: چهارشنبه، ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ میلادی برابر ۳۱ تیر ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۶ صفر ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

عید مریم مجدلیه، در آمریکا: روز والدین، روز تقریب پی

رویدادها

۱۳۳۱ - رای مثبت دادگاه لاهه نسبت به حقانیت ایران در اختلاف با انگلستان
۱۳۶۷ - تهاجم عراق به خاک ایران پس قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت
۱۸۶۴ - جنگ داخلی آمریکا: نیروهای ایالات مؤتلفه آمریکا در نبرد مهمی موسوم به «نبرد آتلانتا» به نیروهای ایالت‌های شمالی حمله ناموفقی کردند.
۱۹۷۷ - دنگ ژیائوپینگ (در تصویر)، که از قدرت توسط «گَنگ چهارنفره» خلع شده‌بود، به راس هرم قدرت حزب کمونیست چین بازگشت.
۱۹۹۲ - پابلو اسکوبار، قاچاقچی مخوف کلمبیایی مواد مخدر از «زندان اختصاصی‌اش» در کلمبیا گریخت.
۲۰۰۳ - جنگ عراق: عُدی و قُصی، پسران صدام حسین، دیکتاتور پیشین عراق توسط نیروهای نظامی ایالات متحده آمریکا در پناه‌گاه محل اختفای‌شان بر اثر تبادل آتش با نیروهای هوابرد ۱۰۱ کشته شدند.

زادروزها

۱۷۸۴ - زادروز فریدریش بسل ستاره‌شناس آلمانی
۱۸۸۷ - زادروز گوستاو هرتز فیزیکدان آلمانی، برنده جایزه فیزیک نوبل سال ۱۹۲۵
۱۹۸۰ - زادروز درک کویت فوتبالیست هلندی
۱۹۹۲ - زادروز سلنا گومز بازیگر و خواننده آمریکایی

درگذشت‌ها

۲۲۳ (قمری) - اعدام بابک خرمدین به دست معتصم، خلیفه عباسی در سامرا
۱۳۳۴ - درگذشت احمد قوام ملقب به قوام‌السلطنه، سیاستمدار ایرانیِ پایان دوران قاجار و روزگار پهلوی
۱۴۶۱ - درگذشت شارل هفتم پادشاه فرانسه از ۱۴۲۲ تا ۱۴۶۱
۱۶۷۶ - درگذشت کلمنت دهم از پاپ‌های کلیسای کاتولیک رم
۱۸۲۶ - درگذشت جوزپه پیاتسی ستاره‌شناس ایتالیایی
۱۸۳۲ - درگذشت ناپلئون دوم دومین امپراتور فرانسه
۱۹۳۴ - درگذشت جان دیلینجر گانگستر آمریکایی
۱۹۶۷ - درگذشت کارل سندبرگ شاعر، نویسنده و ویراستار آمریکایی، برنده سه جایزه پولیتزر
۱۹۶۸ - درگذشت جووانی گوارسکی نویسنده، روزنامه‌نگار، کاریکاتوریست و طنزپرداز ایتالیایی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای ژوئیه – یادبودهای بیشتر…