Bizmut rodzimy
 | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny | |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
2–2,5 |
| Przełam |
zadziorowaty, nierówny |
| Łupliwość |
wyraźna, doskonała w dwóch kierunkach |
| Układ krystalograficzny |
trygonalny |
| Gęstość |
9,7–9,8 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
srebrzystobiała z subtelnym niebieskawym/ różowawym odcieniem |
| Rysa |
ołowianoszara, jasnoszara, srebrzystobiała z różowym odcieniem |
| Połysk |
metaliczny[1] |
| Inne |
pleochroizm: słaby[1] anizotropia: wyraźna[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
1.CA.05[1] |
Bizmut rodzimy – minerał z gromady pierwiastków rodzimych składający się głównie z wolnego bizmutu. Należy do minerałów rzadkich.
Tworzy niewielkie, romboedryczne kryształy (niezmiernie rzadko). Tworzy skupienia ziarniste, zbite, blaszkowate lub dendryczne. Jest nieprzezroczysty, kruchy, nieco strugalny i kowalny. Zazwyczaj szybko matowieje i czernieje.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Powstaje dzięki procesom powiązanym z działalnością magmową i hydrotermalną. Najczęściej występuje w żyłach kruszcowych. Towarzyszy złożom cyny, wolframu, kobaltu, uranu. Bywa spotykany w skałach metamorficznych zwanych grejzenami. Niekiedy występuje w pegmatytach, granitach, gnejsach. Towarzyszą mu zazwyczaj kwarc, bizmutynit, chalkopiryt, arsenopiryt, galena oraz kalcyt[1].
Miejsca występowania
[edytuj | edytuj kod]Boliwia – Oruro, Tasna, Peru, Meksyk, USA – Kolorado, Kalifornia, Kanada – Ontario, Australia – Nowa Południowa Walia, Queensland, Japonia, Niemcy, Czechy, Hiszpania.
W Polsce
[edytuj | edytuj kod]Na Dolnym Śląsku – w Ciechanowicach, Miedziance, okolicach Kowar, w Masywie Śnieżnika, w Górach Kaczawskich.
Wykorzystanie
[edytuj | edytuj kod]Minerał jest ciekawostką kolekcjonerską, jego złoża stanowią natomiast źródło pozyskania pierwiastka, znajdującego zastosowanie m.in. w produkcji farb, ale także jako wypełniacz w rentgenoskopii.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- O.Medenbach, C.Sussieck–Fornefeld, Minerały,"Świat Książki", 1996
- W.Heflik, L.Natkaniec–Nowak, Minerały Polski, Wyd. "Antykwa", 1998
- J.Żaba, Ilustrowany słownik skał i minerałów, Videograf II sp.z o.o, 2003
- W. Schumann, Minerały świata, O. Wyd. "Alma-Press", 2003
- J.Bauer, Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico, 1997