Georgizm

Logo kampanii georgistów z lat 90. XIX wieku, na którym kot nawiązuje do sloganu ,,Czy widzisz tego kota?" pochodzącym z historii Jamesa G. Maguire'a, który porównał rozumienie georgizmu do dostrzeżenia kota na obrazku przedstawiającym pejzaż.

Georgizm – ideologia ekonomiczna zakładająca, że ludzie powinni mieć prawo do posiadania dóbr, które sami wytwarzają, natomiast dochód pochodzący z ziemi – w tym z zasobów naturalnych, terenów wspólnych i obszarów miejskich – według georgizmu powinien należeć na równi do każdego.

Wytworzył się z pism amerykańskiego ekonomisty Henrego George'a. Paradygmat georgizmu opiera się na szukaniu rozwiązań problemów społecznych i ekologicznych, opierając się na zasadach praw własności ziemi i gospodarki rynkowej próbując połączyć wydajność ekonomiczną ze sprawiedliwym podziałem dóbr wspólnych.

Georgizm skupia się na podziale renty ekonomicznej wynikającej z własności ziemi, monopoli naturalnych, praw do emisji zanieczyszczeń oraz kontroli nad dobrami wspólnymi. Głównym postulatem polityki georgistowskiej jest wprowadzenie podatku od wartości gruntu (LVT), dochody z którego mogą być wykorzystywane do ograniczenia lub całkowitego zniesienia pozostałych podatków (w tym podatku dochodowego) uważanych za niesprawiedliwe i nieefektywne.

Henry George spopularyzował koncepcję pozyskiwania dochodów budżetu państwa głównie z ziemi i przywilejów związanych z zasobami naturalnymi w swojej książce Postęp i Nędza (Progress and Poverty, 1879). Filozoficzne podstawy georgizmu oparte są na ideach między innymi Johna Locke'a, Barucha Spinozy czy Thomasa Paine'a. Ekonomiści, od Adama Smitha i Davida Ricardo po Miltona Friedmana and Josepha Stiglitza, zauważyli, że podatek od wartości gruntu (LVT) nie powoduje nieefektywności gospodarczej w przeciwieństwie do innych podatków. Zwolennicy tego podatku twierdzą również, że zmniejsza on nierówności ekonomiczne, zwiększa wydajność gospodarczą, eliminuje bodźce do niewykorzystywania gruntów miejskich oraz ogranicza spekulacje nieruchomościami.

Zobacz też

• geolibertarianizm
• Pogoń za rentą