Pinus contorta
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Ël pin dle dun-e: Pinus contortaDescrissionËl Pinus contorta (an piemontèis pin dle dun-e, pin contòrt) a l'é na conìfera dla famija dle Pinaceae, auta 10-15 méter ma ch'a peul rivé fin a 30-40 méter ant le condission pì favorèivol. La scòrsa a l'é giàuna-maròn o gris rossastra. Le feuje a son d'uje a cobie (2 për fassëtta), vërde o giàune, longhe 4-8 cm, ch'a resto an sl'erbo 4-8 agn. Le pin-e a son ovaj, longhe 3-6 cm, con na scaja motobin dura e un cit spin. A son serotin-e: a stan sarà për agn e as duverto con ël feu o 'l calor fòrt, për popolé le zòne brusà. A l'é na pianta ch'a viv 100-200 agn. DistribussionA l'é nativa dl'América dël Nòrd-òvest, da l'Alaska a la Califòrnia, e fin a le Montagne Rocose. A chërs an sël litoral (varietà contorta) e ant l'antern (varietà latifolia). A l'é stàita antrodovùa an Euròpa për la silvicoltura e fermé dle dun-e. An Piemont as peul trovesse ant ij bòsch artifissial ëd montagna (Val d'Osta, Alp) e an quàich giardin, ma a l'é pa nativa. NotissieA l'é dovrà për la produssion ëd bòsch (carpenterìa, paj, pasta 'd carta) e për la fissassion dle dun-e (soe rèis a ten-o la sabia). La varietà latifolia a l'é motobin amportant për l'ecologìa dij bòsch ëd conìfere dël Nòrd-òvest american. An Piemontèis a l'é ciamà pin dle dun-e për soa capacità ëd vive an sla sabia e për ij branch soens contòrt. A conten ëd resina. La var. contorta a l'é cita e contòrta; la var. latifolia a l'é drita e àuta. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
