Alois Mock
Alois Mock w Kolonii (1983) | |
| Data i miejsce urodzenia |
10 czerwca 1934 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1 czerwca 2017 |
| Wicekanclerz Austrii | |
| Okres |
od 21 stycznia 1987 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Minister spraw zagranicznych Austrii | |
| Okres |
od 21 stycznia 1987 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Alois Mock (ur. 10 czerwca 1934 w Euratsfeldzie[1], zm. 1 czerwca 2017 w Wiedniu[2]) – austriacki polityk, prawnik i urzędnik państwowy, parlamentarzysta, minister edukacji (1969–1970) oraz spraw zagranicznych (1987–1995), w latach 1987–1989 wicekanclerz, od 1979 do 1989 przewodniczący Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Absolwent prawa na Uniwersytecie Wiedeńskim (1957). W latach 1957–1958 kształcił się w bolońskim centrum akademickim należącym do Johns Hopkins University, a od 1960 do 1961 na Vrije Universiteit Brussel. Zaangażował się w działalność polityczną w ramach Austriackiej Partii Ludowej. W 1958 został referentem w ministerstwie edukacji, a w 1961 urzędnikiem w biurze kanclerza federalnego odpowiedzialnym za kwestie dotyczące EWG i EFTA. Od 1962 pracował w austriackim przedstawicielstwie przy OECD w Paryżu. Został bliskim współpracownikiem kanclerza Josefa Klausa, od 1966 był jego sekretarzem i szefem gabinetu[1].
Od czerwca 1969 do kwietnia 1970 sprawował urząd ministra edukacji. W 1970 po raz pierwszy uzyskał mandat posła do Rady Narodowej. Do niższej izby austriackiego parlamentu był następnie wybierany w 1971, 1975, 1979, 1983, 1986, 1990, 1994 i 1995. W latach 1970–1971 pełnił funkcję burmistrza swojej rodzinnej miejscowości. Od 1971 do 1978 przewodniczył ÖAAB, organizacji pracowniczej afiliowanej przy ÖVP. Następnie do 1987 przewodniczył klubowi poselskiemu swojego ugrupowania. W 1979 został przewodniczącym Europejskiej Unii Demokratycznej, a w latach 1983–1987 stał na czele Międzynarodowej Unii Demokratycznej[1].
W 1979 zastąpił Josefa Tausa na stanowisku przewodniczącego Austriackiej Partii Ludowej. Ugrupowaniem tym kierował do 1989[3]. W styczniu 1987 dołączył do rządu, w którym kanclerzem był Franz Vranitzky. Objął urząd wicekanclerza, który sprawował do kwietnia 1989. Został wówczas również ministrem spraw zagranicznych, na czele tego resortu stał do maja 1995[1][3]. W czerwcu 1989 wraz z komunistycznym węgierskim ministrem spraw zagranicznych Gyulą Hornem wziął udział w przecinaniu płotu na granicy austriacko-węgierskiej, będącego jednym z symboli żelaznej kurtyny. Otwarcie tej granicy umożliwiło następnie Niemcom z NRD wyjazd do Niemiec Zachodnich poprzez Węgry i Austrię[4]. W okresie jego urzędowania Austria zakończyła także negocjacje akcesyjne i przystąpiła do Unii Europejskiej[5].
W połowie lat 90. zdiagnozowano u niego chorobę Parkinsona[5]. W 1999 zakończył wykonywanie mandatu poselskiego[1]. Był członkiem rady doradczej organizacji pozarządowej Global Panel Foundation[6].
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- Wielka Złota Odznaka Honorowa na Wstędze Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii
- Wielka Złota Odznaka Honorowa z Gwiazdą Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii
- Złoty Order Wolności Republiki Słowenii (1992)[7]
- Order Księcia Trpimira (Chorwacja, 1994)[8]
- Wielki Order Króla Dymitra Zwonimira (Chorwacja, 1996)[9]
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, 1998)[10]
- Order Wolności (Kosowo, 2004)[11]
- Krzyż Wielki Orderu Oranje-Nassau (Holandia)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec[1]
- Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej[1]
- Tytuły doktora honoris causa Uniwersytetu w Sarajewie (1993)[12], Uniwersytetu w Zagrzebiu (1993), Johns Hopkins University (1995)[1]
- Honorowy obywatel Osijeka (1996)[13], Splitu (1998)[14], Zagrzebia (2017)[15]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 Profil na stronie Parlamentu Austrii. [dostęp 2025-12-09]. (niem.).
- ↑ Vater des EU-Beitritts: Reaktionen auf den Tod von Alois Mock. tt.com, 1 czerwca 2017. [dostęp 2020-11-11]. (niem.).
- 1 2 Leaders of Austria. zarate.eu. [dostęp 2017-04-19]. (ang.).
- ↑ The picnic that changed Europe. minnpost.com, 19 sierpnia 2009. [dostęp 2017-04-19]. (ang.).
- 1 2 Alois Mock wird 75: Aus Euratsfeld in die Welt. diepresse.com, 5 czerwca 2009. [dostęp 2017-04-19]. (niem.).
- ↑ Board of Advisors. globalpanel.org. [dostęp 2017-04-19]. (ang.).
- ↑ Odlikovanci. predsednica-slo.si. [dostęp 2025-12-01]. (słoweń.).
- ↑ Odluka o dodjeli Velereda kneza Trpimira. narodne-novine.nn.hr, 16 grudnia 1994. [dostęp 2025-03-18]. (chorw.).
- ↑ Odluka o odlikovanju Nj. E. dr. Aloisa Mocka, vicekancelara u m., zastupnika Zastupničkom domu Parlamenta Republike Austrije Veleredom kralja Dmitra Zvonimira s lentom i Danicom. narodne-novine.nn.hr, 30 października 1996. [dostęp 2025-03-18]. (chorw.).
- ↑ M.P. z 1998 r. Nr 7, poz. 156
- ↑ EVIDENCA E TË DEKORUARVE NGA PRESIDENTI IBRAHIM RUGOVA (2002–2006). president-ksgov.net. [dostęp 2025-01-28]. (alb.).
- ↑ HONORARY DOCTORATE RECIPIENTS. unsa.ba. [dostęp 2025-12-09]. (ang.).
- ↑ Popis dobitnika javnih priznanja grada Osijeka. osijek.hr. [dostęp 2026-06-16]. (chorw.).
- ↑ Počasni građani. split.hr. [dostęp 2026-06-16]. (chorw.).
- ↑ Počasni građanin Grada Zagreba: Od 1990. godine (Republika Hrvatska). zagreb.hr. [dostęp 2026-06-16]. (chorw.).
- Austriaccy ministrowie spraw zagranicznych
- Austriaccy prawnicy
- Austriaccy samorządowcy
- Doktorzy honoris causa uczelni w Bośni i Hercegowinie
- Doktorzy honoris causa uczelni w Stanach Zjednoczonych
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Zagrzebiu
- Honorowi obywatele Osijeka
- Honorowi obywatele Splitu
- Honorowi obywatele Zagrzebia
- Politycy Austriackiej Partii Ludowej
- Posłowie Rady Narodowej Austrii
- Wicekanclerze Austrii
- Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii
- Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej
- Odznaczeni Orderem Wolności (Kosowo)
- Odznaczeni Orderem Wolności Republiki Słowenii
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec
- Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej
- Odznaczeni Wielkim Orderem Króla Dmitara Zvonimira
- Urodzeni w 1934
- Zmarli w 2017