Marian Chojnowski
| Data urodzenia |
1905 |
|---|---|
| Data śmierci |
30 maja 1996 |
| Prezydent Lublina | |
| Okres |
od 23 lipca 1944 |
| Poprzednik |
Roman Ślaski (jako prezydent konspiracyjny) |
| Następca |
Tadeusz Kadura[1] (jako prezydent z ramienia PKWN) |
Marian Chojnowski (ur. 1905, zm. 30 maja 1996[2]) – polski działacz polityczny i spółdzielczy, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej, wiceprezydent, a od 23 do 30/31 lipca 1944 prezydent Lublina z ramienia rządu londyńskiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W okresie międzywojennym związany z Polską Partią Socjalistyczną, był sekretarzem okręgowym PPS na Lubelszczyźnie i redaktorem tygodnika „Jutro Polski”. Przewodniczył radzie nadzorczej „Społem” i radzie okręgowej LSS „Społem”. Przed wojną i w czasie okupacji pracował w wydziale opieki społecznej zarządu miejskiego Lublina. We wrześniu 1939 zastępca komendanta Obywatelskiej Straży Bezpieczeństwa[3].
W okresie II wojny światowej zaangażowany w konspirację w ramach Polskiej Partii Socjalistycznej – Wolność, Równość, Niepodległość. W 1944 mianowany konspiracyjnym wiceprezydentem Lublina, 23 lipca 1944 podczas bitwy o Lublin i akcji „Burza” przejął dowodzenie za nieobecnego Romana Ślaskiego, zostając prezydentem miasta. Zajmował się m.in. zabezpieczaniem mienia i rozdzielaniem pomocy dla mieszkańców[3]. Równocześnie po wyzwoleniu Lublina 24 lipca 1944 rozpoczęła funkcjonowanie administracja podległa Polskiemu Komitetowi Wyzwolenia Narodowego, formalnie powołała ona na prezydenta Tadeusza Kadurę 30 lipca 1944 wbrew protestom Chojnowskiego[1]. 31 lipca 1944 usunięty ze stanowiska przez Wojewódzką Radę Narodową w Lublinie[4]. Był przeciwny współpracy z komunistami, 3 października 1944 aresztowany i osadzony w budynku WUBP w Lublinie, a po kilku dniach przeniesiony na Zamek Lubelski. 23 listopada 1944 zwolniony po podpisaniu deklaracji o wycofaniu się z działalności publicznej[3].
Po wojnie prześladowany i zwalniany z pracy ze względu na swoją przeszłość. Osiadł w Szczecinie, był współtwórcą Przedsiębiorstwa Robót Instalacyjno-Montażowych w Szczecinie, gdzie pracował do przejścia na emeryturę w 1975[3]. W latach 90. związany z odtworzoną PPS-WRN[5].
Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie[3].
Wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]W 1994 wyróżniony tytułem honorowego obywatela Lublina przez radę miasta[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Artur Iskrzycki, Stanisław Krzykała. Miejska Rada Narodowa w Lublinie. Organ władzy ludu pracującego (1944–1959). „Rocznik Lubelski”. 1/1959. s. 173, 177.
- ↑ Marian Chojnowski. findagrave.com. [dostęp 2026-06-22].
- 1 2 3 4 5 6 Prezydent Lublin Marian Chojnowski. lublin.eu. [dostęp 2026-06-22].
- ↑ Rządy Okręgowej Delegatury Rządu RP w Lublinie. teatrnn.pl. [dostęp 2026-06-22].
- ↑ Jarosław Tomasiewicz: Testament. Przyczynek do historii polskiego ruchu socjalistycznego. lewicowo.pl. [dostęp 2026-06-22].
- Burmistrzowie i prezydenci Lublina
- Członkowie agend i ekspozytur Polskiego Państwa Podziemnego
- Członkowie PPS-WRN
- Honorowi obywatele Lublina
- Pochowani na cmentarzu Centralnym w Szczecinie
- Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej (1919–1939)
- Polscy działacze spółdzielczy
- Polscy redaktorzy
- Prezydenci miast Polski Ludowej
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Wiceprezydenci Lublina
- Więźniowie zamku lubelskiego (Polska Ludowa)
- Urzędnicy zarządów miast II Rzeczypospolitej
- Urodzeni w 1905
- Zmarli w 1996