Etylomorfina
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny |
C19H23NO3 | ||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
313,39 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||||||||||||||||
| Legalność w Polsce | |||||||||||||||||||||||||||||
Etylomorfina, dionina (łac. ethylmorphinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna etylowa morfiny (etylowana grupa hydroksylowa 3-OH przy pierścieniu benzenowym).
Znajduje zastosowanie w lecznictwie w postaci chlorowodorku (chlorowodorek 3-etoksy-6-hydroksy-4,5-epoksy-N-metylomorfinonu). Podany doustnie chlorowodorek etylomorfiny wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego. Związek wykazuje właściwości zbliżone do pozostałych pochodnych alkaloidów fenantrenowych (morfiny, kodeiny, dihydrokodeiny). Wykazuje silniejsze od kodeiny i słabsze od morfiny działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe. Wykazuje także działanie uspokajające. Związek zastosowany miejscowo wykazuje działanie drażniące. Obecnie stosowany jako silny środek przeciwkaszlowy, znacznie rzadziej jako środek przeciwbólowy (w bólach różnego pochodzenia; jednak w terapii paliatywnej bólów nowotworowych ustępuje miejsca innym środkom, m.in. fentanylowi, morfinie).
Ponadto miejscowo w okulistyce, w leczeniu owrzodzeń rogówki, w zapaleniu tęczówki, wysiękach wewnątrzgałkowych ciała szklistego i jaskrze. Farmakopea Polska podaje, że dawka maksymalna jednorazowa wynosi 0,05 g, dawka maksymalna dobowa: 0,15 g, krople do oczu: 1–3%.
- Preparaty
- Aethylmorphinum hydrochloricum (Dioninum) 1 g – surowiec farmaceutyczny do receptury aptecznej / Zakład Farmaceutyczny „Amara”
Legalność
[edytuj | edytuj kod]Etylomorfina została uznana w Polsce za środek odurzający w 1956 roku[5]. Obecnie znajduje się w grupie II-N wykazu środków odurzających, a preparaty zawierające etylomorfinę, w których substancja ta nie przekracza 100 mg w jednej dawce lub jej stężenie nie przekracza 2,5% w preparatach w formie niepodzielonej, znajdują się w grupie III-N[6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Ethylmorphine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB01466 [dostęp 2026-04-16] (ang.).
- 1 2 3 3884. Ethylmorphine, [w:] Merck Index. An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals, Maryadele J. O’Neil (red. nacz.), wyd. 15, Cambridge: Royal Society of Chemistry, 2013, s. 707, ISBN 978-1-84973-670-1, OCLC 825559753 (ang.).
- 1 2 Ethylmorphine [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 września 2025, numer katalogowy: E8512 [dostęp 2026-04-16].
- ↑ Ethylmorphine [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: E8512 [dostęp 2011-06-21] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 września 1956 r. w sprawie zaliczenia niektórych substancji do środków odurzających, „Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”, 5 października 1956, Dz. U. z 1956 r. Nr 42, poz. 195.
- ↑ Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 17 czerwca 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych, „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, 30 lipca 2024, Dz. U. z 2024 r. poz. 1139.
